{"id":461,"date":"2021-07-01T01:35:10","date_gmt":"2021-06-30T23:35:10","guid":{"rendered":"https:\/\/sokolka2.archibial.pl\/?page_id=461"},"modified":"2021-07-01T02:53:31","modified_gmt":"2021-07-01T00:53:31","slug":"historia-parafii","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/sokolka.archibial.pl\/index.php\/historia-parafii\/","title":{"rendered":"Historia parafii"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t

Historia parafii \u015bw. Antoniego Padewskiego w Sok\u00f3\u0142ce<\/h2>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

Wiele wiek\u00f3w temu tereny obecnej parafii sok\u00f3lskiej pokrywa\u0142y ogromne puszcze i rozleg\u0142e moczary. Ziemie te zamieszkiwali Ba\u0142towie, z kt\u00f3rych wywodzili si\u0119 Ja\u0107wingowie. Ci ostatni zostali rozgromieni przez Leszka Czarnego w bitwie pod Wasilkowem w 1282 roku. Czasy Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego – Jagie\u0142\u0142y Olgierdowicza sprzyja\u0142y rozwojowi i zasiedlaniu tych\u017ce obszar\u00f3w prze ludno\u015b\u0107 rusk\u0105, mazowieck\u0105 i litewsk\u0105. Istotne znaczenie mia\u0142o powstanie traktu Grodno – Knyszyn – Tykocin, przebiegaj\u0105cego przez Sok\u00f3\u0142k\u0119, a \u0142\u0105cz\u0105cego Kr\u00f3lestwo Polskie i Wielkie Ksi\u0119stwo Litewskie.<\/p>

Mo\u017cliwe, \u017ce fundatorem pierwszego ko\u015bcio\u0142a w Sok\u00f3\u0142ce w 1565 roku by\u0142 kr\u00f3l Zygmunt August. \u015awi\u0105tynia by\u0142a p.w. Wniebowzi\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny. Parafi\u0119 sok\u00f3lsk\u0105 erygowano 6 stycznia 1592 roku. W dokumencie podpisanym w Wilnie w 1601 roku przez Zygmunta III Waz\u0119 czytamy o nadaniu kr\u00f3lewskich przywilej\u00f3w dla ko\u015bcio\u0142a rzymskokatolickiego we wsi kr\u00f3lewskiej Sucholda. Za panowania tego\u017c w\u0142adcy Sok\u00f3\u0142ka otrzyma\u0142a prawa miejskie, prawo odbywania poniedzia\u0142kowych targ\u00f3w, ustalono tak\u017ce obowi\u0105zki ludno\u015bci na rzecz skarbu Ja\u015bnie Kr\u00f3lewskiej Mo\u015bci.<\/p>

Za spraw\u0105 Jana III Sobieskiego, niedaleko Sok\u00f3\u0142ki, we wsi Drahle, Bohoniki i Malawicze G\u00f3rne zostali osiedleni Tatarzy. Kr\u00f3l przekszta\u0142ci\u0142 te\u017c wie\u015b Stare Bohucze na przedmie\u015bcie Sok\u00f3\u0142ki i nada\u0142 jej mieszka\u0144com prawa mieszcza\u0144skie. W Sok\u00f3\u0142ce pojawili si\u0119 ewangelicy, kt\u00f3rzy obs\u0142ugiwali drog\u0119 pocztow\u0105 Warszawa – Mitawa. Kr\u00f3l August II Sas w 1698 roku nada\u0142 przywileje \u017bydom sok\u00f3lskim. 30 czerwca 1794 roku w miasteczku nocowa\u0142 Tadeusz Ko\u015bciuszko oraz Jan Ursyn Niemcewicz, kt\u00f3rzy wizytowali chor\u0105giew tatarsk\u0105. Z kolei w 1795 roku w Sok\u00f3\u0142ce nocowa\u0142 kr\u00f3l Stanis\u0142aw August Poniatowski.<\/p>

Kiedy w 1795 roku Polska straci\u0142a niepodleg\u0142o\u015b\u0107, Sok\u00f3\u0142ka znalaz\u0142a si\u0119 pod zaborem pruskim.<\/p>

27 sierpnia 1796 roku wybuch\u0142 po\u017car, kt\u00f3ry doszcz\u0119tnie zniszczy\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142 i zabudowania przyko\u015bcielne, dzwonnic\u0119 z trzema dzwonami, szpital i dom organisty. W 1797 roku w miejscu ko\u015bcio\u0142a wzniesiono drewnian\u0105 szop\u0119, gdzie odprawiano msze przez kolejne 52 lata.<\/p>

Po podpisaniu pokoju w Tyl\u017cy, 7 lipca 1807 roku Sok\u00f3\u0142ka znalaz\u0142a si\u0119 w granicach Imperium Rosyjskiego. W\u0142adze carskie zadecydowa\u0142y o utworzeniu powiatu sok\u00f3lskiego. W mie\u015bcie pojawili si\u0119 wyznawcy prawos\u0142awia.<\/p>

W 1833 roku proboszczem sok\u00f3lskiej parafii zosta\u0142 ks. Jerzy Kryszczun. Wiosn\u0105 1841 roku rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 budowa nowego, murowanego ko\u015bcio\u0142a. Inwestycj\u0119 zako\u0144czono w 1848 roku. 9 czerwca 1850 roku ordynariusz wile\u0144ski bp. Wac\u0142aw \u017byli\u0144ski konsekrowa\u0142 \u015bwi\u0105tyni\u0119 pw. \u015bw. Antoniego Padewskiego (dotychczas by\u0142a pw. Wniebowzi\u0119cia NMP). Ko\u015bci\u00f3\u0142 o wymiarach 32×16 metr\u00f3w mia\u0142 dwie wie\u017ce, trzy nawy i trzy o\u0142tarze. W o\u0142tarzu g\u0142\u00f3wnym umieszczono obraz \u015bw. Antoniego, a nad nim – obraz Wniebowzi\u0119cia NMP. O\u0142tarz po prawej stronie zosta\u0142 po\u015bwi\u0119cony dla \u015bw. Micha\u0142a, za\u015b po lewej ? dla \u015bw. Anny. W\u00a0wyposa\u017ceniu ko\u015bcio\u0142a znalaz\u0142y si\u0119 te\u017c m.in.: ambona, dwa jesionowe konfesjona\u0142y i 16 \u0142awek. Wybudowano dzwonnic\u0119 z bram\u0105 wjazdow\u0105 z dwoma skrzyd\u0142ami i odbudowano wszystkie budynki gospodarcze. W\u00f3wczas Sok\u00f3\u0142ka liczy\u0142a 3.316 mieszka\u0144c\u00f3w, w tym: 1.457 \u017byd\u00f3w i 470 prawos\u0142awnych.<\/p>

Po \u015bmierci ks. Jerzego Kryszczuna nowym proboszczem zosta\u0142 ks. Feliks Minuszyc. Wykupi\u0142 on od mieszczan ziemi\u0119 pod nowy cmentarz katolicki. Poprzedni\u0105 nekropoli\u0119 w\u0142adze carskie zamieni\u0142y na cmentarz prawos\u0142awny. Po\u015bwi\u0119cenie nowej nekropolii odby\u0142o si\u0119 w 1862 roku. W tym te\u017c roku zosta\u0142a uruchomiona kolej \u017celazna warszawsko ? petersburska, co przyczyni\u0142o si\u0119 do dalszego rozwoju miasta.<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw Antoniego Padewskiego w Sok\u00f3\u0142ce 1896 r<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t

Swoj\u0105 obecn\u0105 – nietypow\u0105 – pi\u0119cionawow\u0105 architektur\u0119 ko\u015bci\u00f3\u0142 zawdzi\u0119cza ks. Anzelmowi Noniewiczowi, kt\u00f3ry dobudowa\u0142 dwie nawy boczne i dwie du\u017ce kaplice. Rozbudowa odby\u0142a si\u0119 w do\u015b\u0107 ryzykowny spos\u00f3b – w ka\u017cdej z bocznych kamiennych \u015bcian wybito cztery du\u017ce \u0142uki. Nowe nawy wybudowano z ceg\u0142y Do ka\u017cdej prowadz\u0105 szerokie drzwi. Na dachu pod portalami naw bocznych umieszczono figury czterech ewangelist\u00f3w. Z ty\u0142u ko\u015bcio\u0142a dobudowano zakrysti\u0119. Rozbudowa ko\u015bcio\u0142a dobieg\u0142a ko\u0144ca w 1904 roku.<\/p>

W 2007 roku parafianie wspominali 100. rocznic\u0119 \u015bmierci ks. Anzelma Noniewicza. By\u0142 on jednym z najwybitniejszych dziekan\u00f3w dekanatu sok\u00f3lskiego (pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 sze\u015bcioma j\u0119zykami obcymi). Nale\u017ca\u0142 do Zakonu Trynitrarzy. Po kasacji zakonu pracowa\u0142 w Wilnie jako ksi\u0105dz diecezjalny, potem zosta\u0142 przeniesiony do Sok\u00f3\u0142ki. Pochowano go w podziemiach kaplicy Matki Bo\u017cej R\u00f3\u017ca\u0144cowej, kt\u00f3r\u0105 zbudowa\u0142 w trakcie powi\u0119kszania \u015bwi\u0105tyni.<\/p>

Na sklepieniu g\u0142\u00f3wnej nawy znajduj\u0105 si\u0119 obrazy 12 aposto\u0142\u00f3w. Namalowano je w czasie, kiedy proboszczem by\u0142 ks. Antoni Songai\u0142o. Zadba\u0142 on r\u00f3wnie\u017c o pokrycie dachu ko\u015bcio\u0142a now\u0105 blach\u0105, a naw bocznych- blach\u0105 miedzian\u0105. W tym czasie przerobiono he\u0142my na wie\u017cach ko\u015bcio\u0142a. Zlikwidowano sygnaturk\u0119 mi\u0119dzy wie\u017cami, zast\u0119puj\u0105c j\u0105 krzy\u017cem. Sygnaturk\u0119 umieszczono na szczycie ko\u015bcio\u0142a od zakrystii. Proboszcz sprowadzi\u0142 r\u00f3wnie\u017c stacje Drogi Krzy\u017cowej i kupi\u0142 now\u0105 ambon\u0119. W 1920 roku zmniejszy\u0142 si\u0119 zasi\u0119g parafii, poniewa\u017c oddano do u\u017cytku ko\u015bci\u00f3\u0142 w Startej Rozedrance. Po sprzedaniu cz\u0119\u015bci gruntu\u00a0parafialnego pod budow\u0119 Urz\u0119du Gminy w 1926 roku, parafia zakupi\u0142a trzy ko\u015bcielne dzwony:<\/p>

  1. \u015aw. Jerzy – o wadze 187 kg, z napisem \u201eMemento Domine secerdotum parocianorumqve socolscensis ecclesiae\u201d;<\/li>
  2. \u015aw. Micha\u0142 – o wadze 412 kg, z napisami \u201ePrzypominaj nam Ojc\u00f3w naszych wiar\u0119 i narodu naszego dzieje stare\u201d oraz \u201eKr\u00f3lowo Korony Polskiej, m\u00f3dl si\u0119 za nami\u201d;<\/li>
  3. \u015aw. Antoni – o wadze 819 kg z napisem \u201eRosjanie nas zniszczyli, lecz ofiarno\u015b\u0107 parafian sok\u00f3lskich nas zn\u00f3w ufundowa\u0142a\u201d.<\/li><\/ol>

    Kolejnym proboszczem sok\u00f3lskiej parafii by\u0142 ks. J\u00f3zef Marcinkiewicz,. W czasie\u00a0sprawowania przez niego funkcji proboszcza, wykuto w szczytowej \u015bcianie ko\u015bcio\u0142a dwa du\u017ce okna. Dzi\u0119ki temu poprawi\u0142o si\u0119 o\u015bwietlenie g\u0142\u00f3wnego o\u0142tarza. W kruchcie wykonano du\u017cy krucyfiks z kropielnicami. W o\u0142tarzu g\u0142\u00f3wnym zamontowano nowy, ruchomy obraz \u015bw. Antoniego, namalowany w Wilnie. Powt\u00f3rnie odlano najwi\u0119kszy dzwon, gdy\u017c pierwotny p\u0119k\u0142. Podczas dzia\u0142a\u0144 wojennych \u015bwi\u0105tynia i budynki parafialne nie ucierpia\u0142y.<\/p>

    W tych czasach uda\u0142o si\u0119 zelektryfikowa\u0107 ko\u015bci\u00f3\u0142, a po wyzwoleniu Sok\u00f3\u0142ki w 1944 roku pomalowano \u015bwi\u0105tynie na zewn\u0105trz. W oknie dzwonnicy wstawiono figur\u0119 Matki Bo\u017cej, a od strony ko\u015bcio\u0142a – p\u0142askorze\u017ab\u0119 modl\u0105cego si\u0119 \u015bw. Andrzeja Boboli . W latach 50-tych wstawiono jednolite \u0142awki d\u0119bowe, wymieniono organy na nowe o pneumatycznej konstrukcji, 25 g\u0142osowe. Wstawiono ja\u015bniejsze witra\u017ce. Po\u0142o\u017cono now\u0105 polichromi\u0119 i posadzk\u0119 z terakoty. Pokryto ko\u015bci\u00f3\u0142 now\u0105 blach\u0105. Uroczy\u015bcie obchodzone by\u0142o 1000-lecie\u00a0Chrztu Polski. Wydarzenia z 1966 roku upami\u0119tnia wysoki krzy\u017c ustawiony na skwerze przed ko\u015bcio\u0142em.<\/p>

    Po ks. Marcinkiewiczu, w 1978 roku proboszczem parafii zosta\u0142 ks. dziekan Tadeusz Kalinowski. Ca\u0142kowicie przebudowa\u0142 on schody do ko\u015bcio\u0142a. Dzi\u0119ki czemu wyeksponowano frontow\u0105 elewacj\u0119 \u015bwi\u0105tyni. W \u015brodku, przy bocznych \u015bcianach zamontowano d\u0119bow\u0105 boazeri\u0119 i wstawiono sze\u015b\u0107 nowych, d\u0119bowych konfesjona\u0142\u00f3w. Elewacja zosta\u0142a odnowiona i pokryta nakrapianym tynkiem. Na pocz\u0105tku lat 80-tych XX wieku na frontonie ko\u015bcio\u0142a u\u0142o\u017cono mozaik\u0119 Matki Bo\u017cej Ostrobramskiej – Matki Mi\u0142osierdzia, patronki diecezji wile\u0144skiej. Po\u015bwi\u0119ci\u0142 j\u0105 ks. kardyna\u0142 Henryk Gulbinowicz. W 1988 roku wykonano ogromn\u0105 i kosztown\u0105 prac\u0119 odnowienia polichromii wewn\u0105trz ko\u015bcio\u0142a.<\/p>

    Ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015bw. Antoniego Padewskiego w Sok\u00f3\u0142ce posiada cenn\u0105 relikwi\u0119. Jest ni\u0105 Obraz Mi\u0142osierdzia Bo\u017cego znajduj\u0105cy si\u0119 w bocznym o\u0142tarzu. Obraz jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zany z osob\u0105 b\u0142. ks. Micha\u0142a Sopo\u0107ko, spowiednika \u015bw. Faustyny Kowalskiej. Na pro\u015bb\u0119 ks. Sopo\u0107ki, artysta z Krakowa Ludomir \u015alendzi\u0144ski namalowa\u0142 dwa obrazy Mi\u0142osierdzia Bo\u017cego. Jeden z nich mia\u0142 by\u0107 przekazany dla Ojca \u015awi\u0119tego, a drugi – dla Episkopatu Polski. Malowid\u0142a nie dotar\u0142y jednak do swoich adresat\u00f3w. Jeden trafi\u0142 do katedry w Bia\u0142ymstoku, natomiast drugi ? do sok\u00f3lskiego ko\u015bcio\u0142a.<\/p>

    Od 1 grudnia 2002 roku proboszczem parafii \u015bw. Antoniego jest ks. Stanis\u0142aw Gniedziejko, kt\u00f3ry przyby\u0142 do Sok\u00f3\u0142ki z Krypna w 1998 roku. Od tego czasu prowadzone s\u0105 intensywne prace remontowe i porz\u0105dkowe w ko\u015bciele i jego otoczeniu. Blacha na dachu \u015bwi\u0105tyni zosta\u0142a wymieniona na miedzian\u0105, przeprowadzono remont elewacji i muru otaczaj\u0105cego \u015bwi\u0105tyni\u0119, za\u0142o\u017cono deszcz\u00f3wk\u0119 wok\u00f3\u0142 ko\u015bcio\u0142a, wymieniono nag\u0142o\u015bnienie wewn\u0119trzne i wyremontowano organy, przebudowano dom katechetyczny na plebani\u0119, powsta\u0142 te\u017c nowy parking. Du\u017cym wyzwaniem in\u017cynierskim by\u0142a wymiana starej drewnianej konstrukcji dzwon\u00f3w. Po jej zako\u0144czeniu przy dzwonach zosta\u0142 zamontowany nap\u0119d elektroniczny i kuranty, kt\u00f3re wygrywaj\u0105 pie\u015bni religijne \u201eKiedy ranne wstaj\u0105 zorze\u201d i Apel Jasnog\u00f3rski.<\/p>

    W 2008 r. w parafii mia\u0142o miejsce uznane przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 wydarzenie eucharystyczne. Na upuszczonym z puszki komunikancie pojawi\u0142a si\u0119 plama przypominaj\u0105ca krew. W 2009 r. abp Edward Ozorowski podni\u00f3s\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Antoniego do rangi kolegiaty i powo\u0142a\u0142 Kolegiack\u0105 Kapitu\u0142\u0119 Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu, kt\u00f3rej charyzmatem jest troska o kult i szerzenie czci Chrystusa Eucharystycznego. Powo\u0142ana do zbadania zjawiska komisja ko\u015bcielna, po zapoznaniu si\u0119 z wynikami analiz przeprowadzonych przez patomorfolog\u00f3w z Uniwersytetu Medycznego w Bia\u0142ymstoku orzek\u0142a, \u017ce „wydarzenie z Sok\u00f3\u0142ki nie sprzeciwia si\u0119 wierze Ko\u015bcio\u0142a, a raczej j\u0105 potwierdza”. W 2011 r. Cz\u0105stk\u0119 Cia\u0142a Pa\u0144skiego wystawiono do publicznej adoracji w kaplicy MB R\u00f3\u017ca\u0144cowej, a do parafii ci\u0105gle nap\u0142ywaj\u0105 \u015bwiadectwa doznanych \u0142ask.<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

    \n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t
    \n\t\t\t
    <\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Historia parafii \u015bw. Antoniego Padewskiego w Sok\u00f3\u0142ce Wiele wiek\u00f3w temu tereny obecnej parafii sok\u00f3lskiej pokrywa\u0142y ogromne puszcze i rozleg\u0142e moczary. Ziemie te zamieszkiwali Ba\u0142towie, z kt\u00f3rych wywodzili si\u0119 Ja\u0107wingowie. Ci… Czytaj dalej »Historia parafii<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"neve_meta_sidebar":"right","neve_meta_container":"contained","neve_meta_enable_content_width":"on","neve_meta_content_width":75,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"on","_ti_tpc_template_sync":false,"_ti_tpc_template_id":"","footnotes":""},"class_list":["post-461","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sokolka.archibial.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/461","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sokolka.archibial.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/sokolka.archibial.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sokolka.archibial.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sokolka.archibial.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=461"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/sokolka.archibial.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/461\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":529,"href":"https:\/\/sokolka.archibial.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/461\/revisions\/529"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sokolka.archibial.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=461"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}